Wielu właścicieli mieszkań żyje w przekonaniu, że wspólnota mieszkaniowa "powstaje dopiero wtedy, gdy się ją założy". To mit, który może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Zgodnie z polskim prawem, wspólnota powstaje niemal automatycznie. W tym artykule wyjaśniamy moment powstania wspólnoty, zasadę ex lege oraz podstawowe obowiązki rejestracyjne.
Kiedy powstaje wspólnota mieszkaniowa?
Zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali, wspólnotę mieszkaniową tworzą ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma fakt, że wspólnota mieszkaniowa powstaje automatycznie z mocy samego prawa (ex lege) w momencie wyodrębnienia własności pierwszego lokalu w budynku.
Czy trzeba "założyć" wspólnotę? Nie. Powstaje ona automatycznie w chwili podpisania aktu notarialnego wyodrębnienia pierwszego lokalu. Nie jest wymagana żadna uchwała ani zgoda mieszkańców, aby wspólnota zaistniała prawnie.
W praktyce oznacza to, że już samo ustanowienie odrębnej własności jednego lokalu powoduje powstanie wspólnoty, niezależnie od dalszych działań organizacyjnych właścicieli. Stanowisko to jest jednoznacznie potwierdzone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała z dn. 21.02.2008 r., III CZP 152/07), które wskazuje, że istnienie wspólnoty ma charakter obiektywny i nie zależy od woli właścicieli.
Konsekwencje prawne dla właścicieli
Od momentu powstania wspólnoty, właściciele ponoszą odpowiedzialność za:
- Prawidłowe zarządzanie nieruchomością wspólną.
- Utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym.
- Ponoszenie kosztów zarządu nieruchomością wspólną.
Profesjonalna obsługa prawna wspólnot mieszkaniowych pomaga w dopełnieniu wszystkich formalności już na samym początku istnienia podmiotu, co pozwala uniknąć chaosu organizacyjnego.
Obowiązki rejestracyjne (NIP i REGON)
Chociaż wspólnota powstaje z mocy prawa, dla prawidłowego funkcjonowania w obrocie gospodarczym (podpisywanie umów, wystawianie rachunków) wymaga dokonania formalnych rejestracji:
- Główny Urząd Statystyczny (REGON): Wspólnota jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej musi uzyskać wpis do rejestru REGON. Termin: 14 dni od powstania.
- Urząd Skarbowy (NIP): Po uzyskaniu REGON, wspólnota ma 30 dni na zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2 do właściwego Urzędu Skarbowego.
- Konto bankowe: Zgodnie z ustawą, zarząd ma obowiązek dokonywać rozliczeń przez rachunek bankowy wspólnoty. Nie wolno gromadzić środków na prywatnych kontach właścicieli.
Potrzebujesz pomocy przy rejestracji Wspólnoty?
Pomagamy nowym wspólnotom w przejściu przez proces rejestracji, założeniu konta bankowego i organizacji pierwszego zebrania.
Skontaktuj się z Kancelarią